اختلال دو قطبی چیست و چه علائمی دارد؟

اگر بخواهیم بگوییم اختلال دو قطبی چیست، می‌توان اظهار داشت که این مشکل، یک اختلال روانی پیچیده است که با نوسانات شدید در خلق‌وخو، انرژی و رفتار مشخص می‌شود. شما باید از تفاوت اختلال دو قطبی با اختلال دو شخصیتی آگاه گردید تا دچار اشتباه نشوید. اختلال دو قطبی به دو حالت اصلی شیدایی (مانیا) و افسردگی تقسیم می‌گردد.

به گزارش پایگاه خبری سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران، افراد مبتلا به انواع اختلال دو قطبی ممکن است به طور ناگهانی از یک حالت به حالت دیگر منتقل شوند. در هر فاز علائم خاصی وجود دارد که می‌تواند تأثیر عمیقی بر زندگی روزمره آنها داشته باشد.

اگر بخواهیم بگوییم اختلال دو قطبی چیست، می‌توان اظهار داشت که این مشکل، یک اختلال روانی پیچیده است که با نوسانات شدید در خلق‌وخو، انرژی و رفتار مشخص می‌شود. شما باید از تفاوت اختلال دو قطبی با اختلال دو شخصیتی آگاه گردید تا دچار اشتباه نشوید. اختلال دو قطبی به دو حالت اصلی شیدایی (مانیا) و افسردگی تقسیم می‌گردد. افراد مبتلا به انواع اختلال دو قطبی ممکن است به طور ناگهانی از یک حالت به حالت دیگر منتقل شوند. در هر فاز علائم خاصی وجود دارد که می‌تواند تأثیر عمیقی بر زندگی روزمره آنها داشته باشد.

شیدایی (مانیا)

در اختلال دو قطبی نوع ۱، فرد احساس خوشحالی و انرژی بالایی دارد. علائم این مرحله عبارتند از:

• افزایش انرژی و فعالیت: فرد ممکن است تمایل زیادی به انجام کارها و فعالیت‌های جدید داشته باشد و احساس کند که به طور نامحدودی انرژی دارد.
• کاهش نیاز به خواب: این مورد یکی از علائم اختلال دو قطبی در جوانان شناخته می‌شود. در این مرحله ممکن است احساس کنند که نیازی به خواب ندارند و ساعت‌ها بیدار بمانند.
• افکار سریع: افکار در این فاز به سرعت در ذهن فرد در حال گردش هستند و او ممکن است احساس کند که باید سریع‌تر عمل کند.

افسردگی

در فاز افسردگی، فرد احساس ناامیدی و غم را تجربه می‌کند. علائم افسردگی این مرحله شامل:

•  احساس بی‌ارزشی و ناامیدی: فرد ممکن است احساس کند که هیچ چیز برایش اهمیتی ندارد و به هیچ چیزی علاقه ندارد.
• اختلالات خواب: این موضوع یکی از علائم اختلال دو قطبی در نوجوانان است که ممکن است آنها را دچار بی‌خوابی یا خواب بیش از حد کند.
• افکار خودکشی: در موارد شدید، فرد ممکن است به افکار خودکشی دچار شود و احساس کند که هیچ راهی برای فرار از درد و رنج وجود ندارد.
• اختلال در تمرکز: این موضوع یکی از علائم اختلال دو قطبی در زنان شناخته می‌شود. افراد مبتلا به افسردگی ممکن است در تمرکز بر روی کارها یا تصمیم‌گیری‌ها دچار مشکل شوند.

اختلال شخصیتی دو قطبی، یک بیماری جدی و پیچیده است که نیاز به شناسایی و درمان صحیح دارد. شاید این سوال هم برایتان ایجاد گردد که اختلال دو قطبی از چه سنی شروع میشود؟ در پاسخ باید بیان کنیم که سن شروع این اختلال بین ۳۵ تا ۲۵ سالگی است.

علت اختلال شخصیتی دو قطبی چیست

علت دقیق اختلال دو قطبی هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است؛ اما تحقیقات نشان می‌دهند که این بیماری تحت تأثیر ترکیبی از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی و محیطی ایجاد می‌شود که عبارتند از:

ژنتیک

یکی از علل پیدایش اختلال دو قطبی، زمینه‌های ژنتیکی و وراثتی است. مطالعات نشان می‌دهد که افراد با سابقه خانوادگی اختلال دو قطبی، احتمال بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند. البته ژنتیک به‌تنهایی نمی‌تواند عامل این بیماری باشد، بلکه به‌صورت مشترک با دیگر عوامل موثر عمل می‌کند.

عدم تعادل شیمیایی در مغز

یکی از دلایل احتمالی بروز اختلال دو قطبی، عدم تعادل در برخی از انتقال‌دهنده‌های عصبی (مانند سروتونین، دوپامین و نوراپی‌نفرین) در مغز است. این مواد شیمیایی در تنظیم خلق‌وخو نقش دارند و عدم تعادل آن‌ها می‌تواند منجر به نوسانات شدید خلقی شود.

تغییرات ساختاری در مغز

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که افراد مبتلا به دو قطبی ممکن است تفاوت‌هایی در ساختار و عملکرد مغز داشته باشند. به عنوان مثال، مطالعات تصویر‌برداری مغزی نشان داده‌اند که بخش‌هایی از مغز در افراد مبتلا به دو قطبی به شکلی متفاوت عمل می‌کنند. این تغییرات می‌تواند بر رفتار و خلق‌وخوی فرد اثر بگذارد.

عوامل محیطی

علاوه بر عوامل ژنتیکی و بیولوژیکی، عوامل محیطی نیز می‌توانند در بروز و تشدید اختلال دو قطبی نقش داشته باشند. تجربه رویدادهای استرس‌زا، فشارهای روانی و حتی آسیب‌های دوران کودکی می‌توانند عوامل موثری در شروع یا تشدید این بیماری باشند.

این عوامل می‌توانند به‌صورت همزمان یا جداگانه در بروز اختلال دو قطبی نقش داشته باشند. شناخت این عوامل به پیشگیری از اختلال دو قطبی کمک می‌کند.

عوامل زیادی می‌توانند منجر به تشدید علائم اختلال دو قطبی شوند و دوره‌های شیدایی یا افسردگی را شدیدتر یا طولانی‌تر کنند. عوامل تشدید کننده اختلال دو قطبی شامل:

استرس و فشارهای روانی

استرس های بی دلیل؛ استرس‌های روزمره و فشارهای کاری یا خانوادگی می‌توانند به‌عنوان یک عامل تشدیدکننده در بیماران دو قطبی عمل کنند. استرس زیاد و فشارهای روانی ممکن است باعث بروز دوره‌های جدید شیدایی یا افسردگی شود. تکنیک‌های مدیریت استرس مانند مدیتیشن و تمرینات آرامش‌بخش، به کاهش این فشارها کمک می‌کنند.

عدم مصرف دارو یا قطع دارو به‌صورت ناگهانی

برای کنترل اختلال دو قطبی، دارودرمانی یکی از اصلی‌ترین روش‌ها است. قطع ناگهانی یا نادرست مصرف دارو، بدون مشورت با پزشک، می‌تواند عوارض زیادی به همراه داشته باشد و علائم بیماری را تشدید کند. همچنین مصرف نادرست داروها باعث بی‌ثباتی در روند بهبود و افزایش نوسانات خلقی می‌شود.

الکل و مواد مخدر

مصرف الکل و مواد مخدر نه‌تنها باعث تشدید اختلال دو قطبی می‌شود، بلکه می‌تواند علائم آن را بدتر کرده و طول دوره‌های شیدایی یا افسردگی را افزایش دهد. این مواد با تأثیر بر انتقال‌دهنده‌های عصبی، تغییراتی در خلق‌وخو ایجاد می‌کنند و به خصوص در دوره‌های افسردگی، می‌توانند خطرات زیادی به دنبال داشته باشند.

تغییرات ناگهانی در سبک زندگی

تغییرات بزرگ مانند تغییر شغل، اسباب‌کشی، یا تغییرات ناگهانی در روابط عاطفی می‌توانند به‌عنوان عوامل محرک عمل کنند و علائم دو قطبی را افزایش دهند. حفظ سبک زندگی پایدار و پیش‌بینی‌پذیر می‌تواند به بهبود علائم و کاهش نوسانات خلقی کمک کند.

کم‌خوابی یا اختلالات خواب

کمبود خواب یا خواب نامنظم یکی از عوامل اصلی در بروز دوره‌های شیدایی و افسردگی است. افرادی که به‌طور منظم نمی‌خوابند یا از مشکلات خواب رنج می‌برند، به احتمال بیشتری دچار نوسانات خلقی می‌شوند. تنظیم الگوی خواب و خواب کافی، نقش مهمی در کاهش علائم بیماری دو قطبی دارد.

تغییرات فصلی

تغییرات فصل و شرایط آب‌وهوایی می‌توانند بر خلق‌وخوی افراد دو قطبی تأثیر بگذارند. برخی از افراد در فصول خاصی مانند افسردگی فصل بهار و پاییز بیشتر دچار دوره‌های شیدایی یا افسردگی می‌شوند. مدیریت این تغییرات و آگاهی از تأثیرات فصلی می‌تواند به کاهش نوسانات خلقی کمک کند.

انتهای پیام