دخالت خطرناک هوش مصنوعی در روابط عاطفی
با گسترش روابط دیجیتال و استفاده وسیعتر از چتباتهای هوش مصنوعی، روانشناسان آمریکایی به بررسی فرصتها و مخاطرات سلامت روان در این حوزه پرداختند.
به گزارش پایگاه خبری سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران، روابط انسان و هوش مصنوعی که زمانی صرفاً در قلمرو داستانهای علمی–تخیلی قرار داشت، اکنون به بخشی عادی از زندگی روزمره تبدیل شده است. در حالی که دستیارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT، Claudو Gemini برای بسیاری از کاربران به ابزارهایی رایج بدل شدهاند، موج جدیدی از برنامههای هوش مصنوعی از جمله Replika ،Character.AI و دهها اپلیکیشن مشابه، بهطور مشخص برای شبیهسازی «همراهی انسانی» طراحی شدهاند. امروزه چتباتهای دستیار گاهی به عنوان دوستان دیجیتال ما مورد استفاده قرار میگیرند، همچنین چتباتهای همراه بهطور هدفمند برای آغاز و حفظ روابط عاطفی و حتی عاشقانه طراحی شدهاند.
بر اساس گزارش وبسایت خبری حوزه فناوری TechCrunch، تعداد اپلیکیشنهای «همراه هوش مصنوعی» بین سالهای ۲۰۲۲ تا اواسط ۲۰۲۵ میلادی با رشدی ۷۰۰ درصدی مواجه بوده است. انتظار میرود این ابزارها در سال ۲۰۲۶ میلادی بیش از پیش در بافت روابط اجتماعی انسانها ادغام شوند. این برنامهها که با عنوان دوست، مشاور یا شریک عاطفی بازاریابی میشوند، اکنون میلیونها کاربر را در سراسر جهان به خود جذب کردهاند.
ریچل وود، پژوهشگر دکتری سایبر روانشناسی مستقر در ایالت کلرادو و مشاور طراحی اخلاقی سامانههای هوش مصنوعی، میگوید: «پلتفرم Character.AI ماهانه ۲۰ میلیون کاربر دارد و بیش از نیمی از آنها زیر ۲۴ سال هستند.
تحلیل اخیر نشریه Harvard Business Review نشان میدهد «درمان» و «همراهی» دو دلیل اصلی استفاده کاربران از ابزارهای هوش مصنوعی مولد هستند. این یافته با نتایج پژوهشهای روانشناختی اخیر نیز همراستاست. در یک مطالعه مقطعی روی بزرگسالان دارای اختلالات سلامت روان که طی یک سال گذشته از مدلهای زبانی بزرگ استفاده کرده بودند، نزدیک به نیمی از شرکتکنندگان (۴۸٫۷ درصد) اعلام کردند از این ابزارها برای دریافت حمایت در حوزه سلامت روان بهره بردهاند.
در حال حاضر از «گریفباتها» (چتباتهای سوگواری) گرفته تا «دوستهای انیمهای»، این فناوریها در حال پر کردن خلأهای عاطفی میلیونها نفر هستند اما این پرسش جدی مطرح است که این روند چه هزینهای برای سلامت روان به همراه دارد؟ روانشناسان که سالهاست نسبت به گسترش تنهایی در جوامع مدرن آگاهاند، اکنون در حال بررسی این موضوعاند که افزایش پیوندهای عاطفی میان انسان و هوش مصنوعی چه تأثیری بر مهارتهای اجتماعی، صمیمیت و سلامت روان خواهد داشت و این تحولات چه معنایی برای آینده نزدیک بهویژه در سال پیش رو دارد.
به نظر میرسد با همهگیری استفاده از هوش مصنوعی در میان جوامع امروز بشری نوع روابط واقعی انسانها دیگر مانند قدیم نباشد و تکنولوژی هوش مصنوعی به نوع روابط عاطفی انسانها نیز رخنه کرده باشد که منجر به تغبیر در این نوع روابط میان انسانها میشود. بدین ترتیب شاید در آینده نه چندان دور انسانها دیگر مانند گذشته روابط عاطفی نرمالی را تجربه نخواهند کرد.
انتهای پیام
