جهان روان شناسی و مشاوره

محتوای شبکه‌های اجتماعی و نقش آن در بازتعریف ارزش‌های اجتماعی

تحلیل رسانه‌ای و اجتماعی یک پدیده فراگیر

گسترش محتوای شبکه‌های اجتماعی، الگوهای انتقال معنا و مرجعیت رسانه‌ای را دگرگون کرده و به عاملی تعیین‌کننده در شکل‌گیری نگرش‌ها و بازتعریف ارزش‌های اجتماعی، به‌ویژه در میان نسل جوان، تبدیل شده است.
در سال‌های اخیر، شبکه‌های اجتماعی به یکی از اثرگذارترین بسترهای ارتباطی و فرهنگی در جوامع معاصر بدل شده‌اند؛ فضایی که فراتر از یک ابزار فناورانه، نقش فعالی در شکل‌دهی به نگرش‌ها، باورها و ارزش‌های اجتماعی ایفا می‌کند. این شبکه‌ها با سرعت بالا، دامنه نفوذ گسترده و امکان تولید و بازنشر محتوا توسط کاربران، جایگاه نهادهای سنتی انتقال ارزش مانند خانواده، مدرسه و رسانه‌های رسمی را به چالش کشیده‌اند.
به گزارش  پایگاه خبری سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران، کارشناسان معتقدند محتوای شبکه‌های اجتماعی، نه خود این پلتفرم‌ها، عامل اصلی تأثیرگذاری بر نظام ارزشی جامعه است. محتوایی که با تکیه بر جذابیت، هیجان و الگوریتم‌های هوشمند، مسیر دیده‌شدن را طی می‌کند و می‌تواند معیارهایی همچون شهرت، دیده‌شدن و واکنش احساسی را جایگزین ارزش‌هایی مانند تعمق، مسئولیت‌پذیری و صداقت کند.

عباس زمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، با تأکید بر نقش تعیین‌کننده محتوا در این فضا، می‌گوید: شبکه‌های اجتماعی به خودی خود تغییر ارزش‌ها را رقم نمی‌زنند، بلکه محتوای منتشرشده است که با نفوذ تدریجی به ذهن مخاطب، نگرش‌ها و احساسات او را جهت‌دهی می‌کند. به گفته وی، ورود هوش مصنوعی به این پلتفرم‌ها، امکان تحلیل رفتار کاربران و نمایش هدفمند محتوا را فراهم کرده و در برخی موارد، زمینه دستکاری افکار عمومی را افزایش داده است.

از سوی دیگر، کارشناسان جامعه‌شناسی بر این باورند که رسانه‌های شبکه‌ای، انتقال ارزش‌ها را از حالت عمودی و یک‌سویه به فرآیندی افقی و شبکه‌ای تبدیل کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که هر کاربر می‌تواند هم‌زمان تولیدکننده، تفسیرکننده و انتقال‌دهنده معنا باشد. این تغییر، مرجعیت رسانه‌ای را از نهادهای رسمی به کنشگران فردی و اینفلئونسرها منتقل کرده و معیارهای ارزشی جدیدی را برجسته ساخته است.

رضا اسماعیلی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، معتقد است الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی با تکیه بر «اقتصاد توجه»، محتواهایی را برجسته می‌کنند که واکنش‌های احساسی بیشتری برمی‌انگیزند و همین روند، به تدریج به هنجارسازی ارزشی منجر می‌شود. به گفته او، شبکه‌های اجتماعی نه‌تنها انتقال‌دهنده ارزش‌ها، بلکه خود به یک نظام ارزش‌ساز و هنجارآفرین تبدیل شده‌اند.

کارشناسان همچنین تأکید دارند که مصرف مستمر محتوای شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در میان نسل‌های جدید، می‌تواند به بازتعریف هویت، تغییر اولویت‌های ارزشی و تضعیف مرز میان دانش تخصصی و نظر شخصی بینجامد. در چنین شرایطی، ارتقای سواد رسانه‌ای، تفکر انتقادی و آگاهی از منطق الگوریتم‌ها، مهم‌ترین راهکار برای مدیریت اثرات این فضا و بهره‌گیری مثبت از ظرفیت‌های آن عنوان می‌شود.

انتهای پیام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا