محتوای شبکههای اجتماعی و نقش آن در بازتعریف ارزشهای اجتماعی
تحلیل رسانهای و اجتماعی یک پدیده فراگیر


عباس زمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، با تأکید بر نقش تعیینکننده محتوا در این فضا، میگوید: شبکههای اجتماعی به خودی خود تغییر ارزشها را رقم نمیزنند، بلکه محتوای منتشرشده است که با نفوذ تدریجی به ذهن مخاطب، نگرشها و احساسات او را جهتدهی میکند. به گفته وی، ورود هوش مصنوعی به این پلتفرمها، امکان تحلیل رفتار کاربران و نمایش هدفمند محتوا را فراهم کرده و در برخی موارد، زمینه دستکاری افکار عمومی را افزایش داده است.
از سوی دیگر، کارشناسان جامعهشناسی بر این باورند که رسانههای شبکهای، انتقال ارزشها را از حالت عمودی و یکسویه به فرآیندی افقی و شبکهای تبدیل کردهاند؛ بهگونهای که هر کاربر میتواند همزمان تولیدکننده، تفسیرکننده و انتقالدهنده معنا باشد. این تغییر، مرجعیت رسانهای را از نهادهای رسمی به کنشگران فردی و اینفلئونسرها منتقل کرده و معیارهای ارزشی جدیدی را برجسته ساخته است.

رضا اسماعیلی، استاد جامعهشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، معتقد است الگوریتمهای شبکههای اجتماعی با تکیه بر «اقتصاد توجه»، محتواهایی را برجسته میکنند که واکنشهای احساسی بیشتری برمیانگیزند و همین روند، به تدریج به هنجارسازی ارزشی منجر میشود. به گفته او، شبکههای اجتماعی نهتنها انتقالدهنده ارزشها، بلکه خود به یک نظام ارزشساز و هنجارآفرین تبدیل شدهاند.
کارشناسان همچنین تأکید دارند که مصرف مستمر محتوای شبکههای اجتماعی، بهویژه در میان نسلهای جدید، میتواند به بازتعریف هویت، تغییر اولویتهای ارزشی و تضعیف مرز میان دانش تخصصی و نظر شخصی بینجامد. در چنین شرایطی، ارتقای سواد رسانهای، تفکر انتقادی و آگاهی از منطق الگوریتمها، مهمترین راهکار برای مدیریت اثرات این فضا و بهرهگیری مثبت از ظرفیتهای آن عنوان میشود.
انتهای پیام